Luosa eallingeardi
Luossa álggaha eallima jogas, muhto vuolgá merrii guohtut vai šaddá stuorra guollin. Guolit mat šaddet sáivačázis ja vulget stuorrut mearračáhcái, leat anadromat. Luosas lea dakkár veaksi mii lea dábálaš luossaguliin - vuddjesveaksin. Min luossa gullá Atlántaáhpái ja lea atlántalaš luossa. Latiinnalaš namma dán šlájas lea Salmo salar mii mearkkaša viehkkin dahje njuikejeaddjin. Dat heive gal bures, go luossa lea buorre njuiket bajás goržžiid ja guoikkaid.
“Eallingeardi”
Luossa šaddá ja eallá jogas daid vuosttamuš jagiid.
Dan maŋŋá ahtanuššá ja gierdagoahtá mearračázi. Go dat dáhpáhuvvá, gohčodat mii dan smoltan.
Smolta vuodjá vuotnaráigge olggos áhppái. Doppe bissu dat jagis gitta njealje jahkái gos dat guohtu ja šaddá stuorisin.
Go luossa lea doarvái stuoris de vuodjala ruovttoluotta šaddanjohkii, gos dat gođđá ja meađđemiin fas šaddet ođđa luosat.
Nie jorrá “eallinjuvla“ ovddos guvlui.
Gođđoluossa lea luossa mii fargga lea gođđamin. Goadjin šaddada guovssa ja duovvi fas meađđemiid. Jogas rievdá gođđoluosas dađi mielde olgohápmi.
Goadjin šaddá rukses oránša ja ollolii šaddá stuorra roahki. Duovvi šaddá eanet ruškesláganin.
Meađđen lea guollemanit. Luosa meađđen lea oránša ja das leat oalle stuorra leamen guollemannin. Duovvi guoddá 1450 meađđenčalmmi juohke kilo nammii maid dat deaddá. Goadjin sahkkeha meađđemiid go duovvi guoddá daid gárgui. Sahkkeheapmi ja manne šaddan dáhpáhuvvá olggobealde guollegoruda
Unna luossačivggaid gohčodat mii veajehin. Áiddo šaddan veajehiin lea manneseahkka čoavjje vuolde. Daid mii gohčodat manneseahkkaveajehiin. Seahka siste lea buot niesti vai dat unna luosaš eallá daid álgo eallinvahkuid. Go dat guorrana de ferte veajet ieš gávdnat borramuša.
Go veajet lea jagi boaris de gohčoduvvo dat parr.
Parras lea čielga sárgát gilggain. Sárgát lea buorre kamufláša golgi jogas.
Parra eallá 1- 4 jahkái jogas ja guohtu ja čiehkádaddá doppe.
Smolta lea veajet mas lea dáhpáhuvvan rievdadupmi.
Sárgát jávket ja guoli siste lea dáhpáhuvvan áššit mat dahket ahte dat gierdá sirdašumi sáivačázis sáltečáhcái.
Smolta lea gearggus vuodjalit merrii.
Vuosttaš dálvvi maŋŋá dan vuosttaš jagis mearas, stuorrugoahtá dat albma láhkai. Dan maŋŋá sáhttá dadjat ahte luossa lea rávásmuvvan. Man guhká dat leat mearas sáhttá rievddadit. Muhtun guolit vuodjalit johkii dušše moadde jagi mearas. Eará luosat fas sáhttet bissut mearas máŋga jagi.